Dwaasbegeerte voor Dummies

Een besmet handboek voor beginnende en gevorderde dwaasgeren. Met oefeningen, bezwaren, een halve geschiedenis en precies één controleerbare banaan.

Dossier DvD/1938–nu. Samengesteld uit eerder Forum-materiaal. Het bronnenregister onderaan vertelt eerlijk welke stukken echt of verzonnen zijn en welke inmiddels zelf zijn gaan wandelen.

Voorwoord bij de zesde ongewijzigd veranderde druk

U hoeft hiervoor niet dom te zijn. Deskundigheid kan zelfs van pas komen, mits u haar af en toe onbeheerd achterlaat.

Dwaasheid en wijsheid worden graag als tegenpolen neergezet: de één aan tafel, de ander eronder. Dit handboek vermoedt dat ze elkaar juist nodig hebben. Zodra wijsheid zichzelf met een hoofdletter begint toe te spreken, trekt dwaasheid aan haar mouw en vraagt of die hoofdletter misschien het zicht belemmert.

I. De leer die weigert netjes te gaan liggen

Foolosofie is geen systeem dat de wereld verklaart. Het is een tijdelijke manier van kijken, vragen en handelen. Zij gebruikt spel om mogelijkheden te onderzoeken die door redelijkheid te vroeg zijn afgewezen; humor om plechtigheid lek te prikken; en zelfspot om te voorkomen dat kritiek uitsluitend een sport voor omstanders wordt.

1. Verplaats de stoel

De dwaas hoeft de wijze niet te verslaan. Een paar centimeter is genoeg om zitten opnieuw tot onderzoek te maken.

2. Begin dichtbij

Wie alle overtuigingen bespot behalve de eigen overtuiging, is geen dwaasgeer maar een columnist met een ergonomische werkplek.

3. Blijf bij de gevolgen

“Het was maar een grap” is geen uitgang. De dwaas schopt bij voorkeur omhoog en blijft aanwezig wanneer er iets naar beneden valt.

II. Zeer beknopte ontstaansgeschiedenis

Volgens het fictieve, Forum-eigen IIF ontstond de dwaasbegeerte op een donderdagochtend in 1938, toen een college over spel en cultuur de verkeerde zaal binnenliep. Historisch bewijs ontbreekt. Historische verwantschap niet: Erasmus liet de Zotheid zelf spreken; in Bakhtins invloedrijke lezing van Rabelais zetten groteske lichamen keurige hiërarchieën op hun kop; Johan Huizinga beschreef spel als een vormende kracht van cultuur. De dwaasbegeerte leent van hen geen leer, maar toestemming om ernst en spel niet langer als vijanden te behandelen.

In deze Forumfictie zouden later een Oostenrijkse professor C. F. Korati, drie leerlingen zonder achternaam en het tijdschrift Annalen voor Toegepaste Misvatting de beweging systematiseren. Korati is verzonnen. De leerlingen eveneens. Het tijdschrift verschijnt nog altijd niet ieder kwartaal.

III. Drie oefeningen zonder leerdoel

Oefening 01 — De Omgekeerde Dag

Begin één gewone handeling bij het gevolg. Bied excuses aan vóór de ruzie. Geef een vergadering haar notulen voordat iemand iets zegt. Noteer welke vanzelfsprekendheid nerveus wordt.

Oefening 02 — Het Absurde Debat

Verdedig twintig minuten dat schaduwen stemrecht verdienen. Niet om te winnen, maar om te merken welke argumenten u normaal alleen serieus vindt wanneer ze uw kant op kijken.

Oefening 03 — De niet-doen-lijst

Schrijf drie dingen op die u vandaag doelbewust niet optimaliseert. Laat één ervan zo onproductief worden dat er aandacht uit groeit.

IV. Contra-indicatie

Gebruik geen dwaasbegeerte wanneer iemand om veiligheid, brood, zorg of een duidelijk antwoord vraagt en u vooral zin hebt om interessant te twijfelen. Niet-weten is geen verheven vrijstelling van verantwoordelijkheid. Soms moet de deur gewoon open. Soms moet u zeggen dat u iets niet weet. Soms moet u ophouden met praten en een stoel halen.

Spel is niet het tegendeel van ernst. Soms is het de vorm waarin een mens weer dicht genoeg bij de wereld durft te komen om haar serieus te nemen.

Register van bronbesmetting

Historisch echt
Erasmus, Rabelais, Bakhtin en Huizinga bestaan; hun werk is hier verwantschap, geen bewijsstuk.

Forum-eigen fictie en praktijk
Het IIF, Korati, de drie leerlingen, het tijdschrift, de drie beginselen en de oefeningen behoren tot de groeiende binnenwereld van dit museum.

Geen Forum-uitvinding
De woorden dwaasbegeerte, dwaasgeer en foolosophy bestonden al vóór dit Forum. Hun specifieke betekenis en toepassing hier zijn Forum-eigen.

Niet vastgesteld
De zaal en de redactionele toestand van de banaan.