Terug naar Dwaalwerk

De kortste weg heeft bezwaar gemaakt

Geannoteerde routebeschrijving van A naar B

Kaartblad: RB–17
Versie: 3.1, vastgesteld na inspraak
Schaal: 1 : 5.000, behalve waar de werkelijkheid daarvan afwijkt
Vertrekpunt: A, westelijke uitgang
Bestemming: B, hoofdingang volgens de kaart
Berekende afstand: 1.860 meter
Berekende looptijd: 23 minuten
Gemeten afstand na uitvoering: zie aankomstverklaring

Voorafgaande mededeling

Tegen versie 3.0 van deze routebeschrijving is bezwaar aangetekend door de kortste weg zelf.

De bezwaarmaker betwist niet dat hij kort is. Hij betwist de gevolgen die de routeplanner aan zijn kortheid verbindt.

BEZWAAR VAN DE RODE LIJN
Ik ben een afstand, geen aanbeveling.
Ik kan meten hoeveel meter er tussen twee punten ligt, maar niet hoeveel pijn er in een knie zit, hoeveel donker er in een tunnel hangt, hoe zwaar een boodschappentas na twaalf minuten wordt of wie er achter iemand aan loopt.

Noem mij desnoods de kortste weg. Noem mij niet zonder nader onderzoek de snelste, veiligste, vriendelijkste, goedkoopste, verstandigste of beste. Dat zijn andere afdelingen.

Het bezwaar is gedeeltelijk gegrond verklaard. Omdat niet kon worden vastgesteld waar de kortste weg precies ophield en de omstandigheden begonnen, zijn de opmerkingen van de bezwaarmaker als marginaal commentaar in de route opgenomen.

Verwijdering van de opmerkingen maakt dit document overzichtelijker, maar minder waar.


0 meter — Stel vast of u werkelijk naar B moet

Ga bij A door de westelijke uitgang naar buiten.

Controleer vóór vertrek de bestemming. B bevindt zich volgens de adresregistratie aan de overzijde van de wijk, tussen de voormalige wasserij en het gebouw dat op oudere kaarten nog als “nieuwbouw” staat aangegeven.

Wie alleen maar weg wil van A, wordt verzocht niet automatisch B in te vullen.

Wie dringend bij B moet zijn, mag deze opmerking overslaan.

MARGE — HET VERTREKPUNT
Iedereen praat over aankomen. Ik krijg de schuld van alles wat daaraan voorafgaat.

Toch is dit de enige plaats waar nog alle richtingen mogelijk zijn. Zodra u één stap zet, begin ik te verdwijnen.

De deur van A sluit automatisch. Als u zich na het passeren bedenkt, moet u aanbellen. Het kan enige tijd duren voordat iemand opendoet. Deze vertraging wordt niet bij de route opgeteld, omdat zij plaatsvindt vóór het officiële vertrek.


80 meter — Houd links aan langs het hek

Volg het trottoir in noordelijke richting. Houd het metalen hek aan uw rechterhand.

Het trottoir is hier 1,42 meter breed. Op dinsdagen zet de winkel op de hoek drie verrijdbare kledingrekken buiten, waardoor 74 centimeter doorgang resteert. Dat is geen betrouwbare of aanvaardbare doorgang voor veel rolstoelen, rollators, scootmobielen en dubbele kinderwagens.

De route is op zulke momenten niet bruikbaar. Keer terug naar de vorige stoeprandverlaging, steek daar over en gebruik het trottoir aan de overzijde. Deze omleiding voegt 84 meter en twee oversteekbewegingen toe. In oudere versies werd dit aangeduid als “een kleine afwijking”.

MARGE — DE AFWIJKING
Klein voor wie?

Ik ben 84 meter lang, maar ik besta uit teruggaan, tweemaal oversteken en het ogenblik waarop iemand vraagt waarom u niet ‘gewoon even’ langs die rekken kunt.

Meet mij opnieuw.

De kortste weg heeft verklaard niet verantwoordelijk te zijn voor uitgestalde handelswaar. De gemeente heeft daarop geantwoord dat de vergunning tijdelijk is. De oudste beschikbare foto in het vergunningsdossier toont dezelfde opstelling.

Ga verder.


230 meter — Steek over bij het verkeerslicht

Druk op de knop. Wacht op groen.

De gemiddelde wachttijd bedraagt 48 seconden. In de routeberekening wordt hiervoor 30 seconden gerekend. Een toelichting op dit verschil ontbreekt.

Kijk tijdens het wachten niet alleen naar het licht, maar ook naar verkeer dat van rechts afslaat. Groen betekent dat u mag oversteken. Het betekent niet dat u wordt gezien.

MARGE — DE WACHTTIJD
Ik ben geen verloren tijd. Ik ben tijd die door niemand als bestemming wordt opgeëist.

Soms doe ik niets. Soms laat ik een fietser voorgaan. Soms merk ik op dat de man naast mij zijn adem inhoudt wanneer de vrachtwagens passeren. Soms wil ik alleen maar zo snel mogelijk voorbij zijn.

Maak van mij geen meditatieoefening. Ik ben ook gewoon achtenveertig seconden regen.

Steek bij groen recht over. Wie het licht mist, wacht opnieuw. Wie haast heeft, kan in de verleiding komen schuin over te steken. De routeplanner ontraadt dit, behalve in simulaties waarin niemand gewond raakt.


410 meter — Kies tussen de trap en de toegankelijke route

Na de oversteek bereikt u een laag plein.

De rode lijn gaat rechtdoor en vervolgens via zestien treden omlaag. Er is één leuning, aan de linkerzijde. Bij nat weer blijven de middelste vijf treden langer glad dan de overige.

De toegankelijke route buigt rechtsom, daalt geleidelijk en voegt 340 meter toe.

Op kaartblad RB–17 werd deze route tot versie 2.6 met een stippellijn weergegeven en aangeduid als alternatief.

MARGE — DE STIPPELLIJN
Ik verzoek om een doorgetrokken bestaan.

Wie mij nodig heeft, maakt geen uitstapje. Ik ben niet schilderachtiger, rustiger of avontuurlijker. Ik ben dezelfde tocht, alleen langer omdat de wereld op de kortste plaats een trap heeft gebouwd.

Wie de trap zonder bezwaar kan gebruiken, daalt af.

Wie dat niet kan, volgt de stippellijn—die vanaf heden administratief niet langer stippelt—langs de oostzijde van het plein.

Wie de trap vandaag kan gebruiken maar morgen misschien niet, mag kiezen zonder vooraf bewijs te leveren.

MARGE — DE KORTSTE WEG
Dit is niet mijn schuld.

Ik liep hier al voordat de trap er was. Men heeft mij betegeld, van treden voorzien en vervolgens verklaard dat ik de natuurlijke route ben. Een bouwwerk dat lang genoeg blijft staan, vermomt zich als aardrijkskunde.


620 meter — Passeer het bankje

Onderaan de trap staat een houten bank. Zij staat niet exact parallel aan het pad; de linkerzijde wijkt negen centimeter naar achteren.

De officiële route luidt: passeer het bankje.

Het bankje heeft tegen deze formulering geen formeel bezwaar ingediend, maar wel een brief gestuurd.

ZIJNOTITIE — HET BANKJE
Mensen die niet gaan zitten, denken dat ik niets doe.

Ik draag een vrouw die haar evenwicht terugzoekt, een bezorger die zijn route nog één halte uitstelt, twee scholieren die elkaar niet aankijken, een man die nergens heen hoeft maar thuis niet wil zijn. Ook draag ik ’s nachts regen. Daar vraagt niemand naar.

Wie mij passeert, hoeft zich niet schuldig te voelen. Wie gaat zitten, hoeft daar geen levensles van te maken.

Rust indien nodig.

De berekende looptijd wordt bij zitten niet langer betrouwbaar. Dit is geen technisch gebrek: de routeplanner kan niet voorspellen hoe lang een mens nodig heeft voordat verdergaan weer op verdergaan lijkt.


760 meter — Ga links bij wat vroeger de apotheek was

Volg het pad tot de T-splitsing. Sla linksaf bij de voormalige apotheek.

De apotheek sloot zeventien jaar geleden. In het pand bevinden zich achtereenvolgens een nagelstudio, een winkel voor telefoonhoesjes en sinds kort een leegte met afgeplakte ramen. De letters APO zijn bij laag zonlicht nog in de gevel te onderscheiden.

Een bewoner die om aanwijzingen werd gevraagd, zei:

“Links waar vroeger de apotheek zat.”

De routecontroleur antwoordde dat zij de apotheek niet kende.

De bewoner wees naar het lege pand en zei:

“Daar dus.”

MARGE — DE VERKEERD BEGREPEN AANWIJZING
Een plaats bestaat uit wat er staat en uit wat er volgens iemand nog steeds staat.

Wie hier lang woont, loopt door verdwenen gebouwen. Wie hier net is, ziet vooral slecht onderhouden gevels. Beiden kunnen gelijk afslaan en toch een andere wijk doorkruisen.

Ga links.

Als u rechts bent gegaan, merkt u dit na ongeveer 110 meter aan een speelplaats met een blauwe glijbaan. Keer om, tenzij u inmiddels een geldige reden hebt om daar te zijn.

Een vergissing is niet automatisch een vondst.


930 meter — Betreed de onderdoorgang

De kortste route gaat door een tunnel van 38 meter.

Overdag is de tunnel goed zichtbaar vanaf beide ingangen. Na zonsondergang branden vier plafondlampen, waarvan er volgens de laatste inspectie drie functioneren. De akoestiek versterkt voetstappen zonder bekend te maken bij wie ze horen.

Wie zich hier onveilig voelt, kan vóór de tunnel rechtsaf. De omlooproute is 510 meter langer en blijft langs verlichte straten.

De routeplanner vraagt geen motivering voor deze keuze.

MARGE — DE OMWEG
Men noemt mij graag vrij, speels en avontuurlijk. Dat is meestal geschreven door iemand met goede schoenen, voldoende tijd en een opgeladen telefoon.

Ik ben niet altijd bevrijding. Soms ben ik een belasting die aan de voorzichtige wordt opgelegd. Soms ben ik de extra halve kilometer die iemand moet lopen omdat een ander meent recht te hebben op de korte donkere weg.

Romantiseer mij niet. Maak mij overbodig waar dat kan.

MARGE — DE KORTSTE WEG
En demoniseer mij evenmin.

Een verpleegkundige die na een nachtdienst naar huis gaat, een kind dat vóór sluitingstijd moet worden opgehaald, iemand die pijn heeft, iemand die de laatste bus wil halen: zij hebben geen behoefte aan uw lofzang op het verdwalen.

Kort kan ook zorg zijn. Snelheid is niet altijd haastzucht.

Kies.

Dit document gaat verder vanaf de westelijke uitgang van de tunnel. Wie de omlooproute volgt, voegt zich 510 meter en vermoedelijk negen minuten later weer bij de beschrijving. Vermoedelijk betekent hier: bij normale loopsnelheid, zonder hinder, bij droog weer en zonder andere gebeurtenissen. Het woord doet veel werk.


1.080 meter — Volg de kade, behalve bij hoog water

Na de tunnel buigt het pad licht naar rechts. Houd het water links.

“Licht naar rechts” betekent een afwijking van ongeveer twaalf graden. Het is geen afslag. Veel gebruikers ervaren iedere richtingsverandering als een beslissing, maar de kaart maakt onderscheid tussen buigen en kiezen.

MARGE — DE BOCHT
Ik verander uw richting zonder u iets te vragen. Daardoor lijk ik onschuldig.

Toch komt niemand na mij nog precies uit waar een rechte lijn hem zou hebben gebracht.

Bij hoog water kan het laagste deel van de kade onderlopen. Volg in dat geval de gele markeringen naar de bovenstraat. Deze omleiding voegt 190 meter toe en bevat twee drempels.

Bij zeer hoog water is B mogelijk niet bereikbaar via deze zijde. Blijf dan niet trouw aan de route. Een lijn op papier kan niet verdrinken; u wel.


1.260 meter — Wijk tijdelijk af wegens werkzaamheden

Ter hoogte van huisnummer 44 staat een hek met het opschrift VOETPAD AFGESLOTEN — GEBRUIK OVERZIJDE.

Steek over waar dit veilig kan. De aangegeven oversteekplaats bevindt zich 130 meter terug.

Een uitgevoerde routeproef wees uit dat 68 procent van de wandelaars niet terugloopt, maar tussen het hek en een geparkeerde auto de rijbaan oversteekt. Het systeem registreerde deze keuze als “gebruikersvoorkeur”.

MARGE — HET HEK
Ik verbied één meter pad en veroorzaak driehonderd meter gehoorzaamheid.

Dat is geen macht waar ik zelf om heb gevraagd, maar ik draag haar zonder zichtbare twijfel.

MARGE — DE ROUTEPLANNER
Nieuwe route gevonden.

Keer om.

Keer om.

Keer om zodra dit mogelijk is.

Wie al moe is, kan bij deze instructie vloeken. Vloeken beïnvloedt de afstand niet, maar kan de verhouding tot de afstand tijdelijk herstellen.

Volg de omleiding. Negeer de pijl die door onbekenden negentig graden is gedraaid. Dat een richting officieel is vormgegeven, bewijst nog niet dat zij juist wijst.


1.470 meter — Houd rekening met een ontmoeting

Op het smalle gedeelte tussen de muur en de platanen kunt u anderen tegenkomen.

In de oorspronkelijke routebeschrijving stond: passeer tegemoetkomende voetgangers. Na bezwaar van diverse tegemoetkomende voetgangers is dit gewijzigd in: kom elkaar tegen.

Wanneer twee kinderwagens, rolstoelen, fietsen aan de hand of brede tassen elkaar hier ontmoeten, moet iemand uitwijken naar de boomspiegel. Het document schrijft niet voor wie.

Een bruikbare regeling is dat degene voor wie achteruitgaan het gemakkelijkst is, ruimte maakt. In de praktijk is dit niet altijd degene die het eerst ruimte maakt.

MARGE — DE ONTMOETING
Schrijf mij niet te snel op als geschenk.

Ik kan een gesprek zijn, maar ook een botsing, een verzoek, een herkenning die ongelegen komt, een blik die te lang blijft hangen. Soms wil iemand onderweg juist niemand hoeven ontmoeten. Dat mag ook een geldige behoefte zijn.

Indien iemand iets laat vallen, staat het u vrij te helpen.

Indien u helpt, wordt dit niet als vertraging geregistreerd.

Indien u niet helpt, wordt dit evenmin geregistreerd.

Een kaart kan gedrag zichtbaar maken, maar geen geweten vervangen. Zij kan hoogstens achteraf doen alsof de gebeurtenis buiten de route viel.


1.650 meter — Sla na het tweede zebrapad rechtsaf

Let op: het eerste zebrapad is door slijtage slechts gedeeltelijk zichtbaar. Het telt niettemin als eerste zebrapad.

Het tweede ligt 64 meter verder.

Sla daar rechtsaf en volg de brede laan. Het trottoir is hier vlak, verlicht en ruim. De laatste 210 meter bevatten geen officiële belemmeringen.

Dit gedeelte wordt door gebruikers vaak als langer ervaren dan het is, omdat B al zichtbaar is.

MARGE — DE LAATSTE METERS
Zichtbaarheid verkort niets. Zij maakt afstand ongeduldig.

Aan de overzijde rijdt de bus richting A. Als u nu ontdekt dat u iets bij het vertrekpunt hebt laten liggen, steekt u niet onmiddellijk over. U kunt teruggaan. U kunt ook eerst naar B. Beide keuzes maken de afgelegde weg niet ongedaan.


1.860 meter — U hebt B bereikt

Volgens de kaart eindigt de route bij de voorgevel.

De hoofdingang blijkt wegens renovatie gesloten. Een vel papier achter het glas vermeldt:

INGANG AAN ACHTERZIJDE

De achteringang ligt 240 meter verder, bereikbaar via een smal pad langs de zuidgevel. Het pad heeft een helling van 6 procent en eindigt bij een zware deur die naar buiten opent.

De routeplanner had het bestemmingspunt in het geometrische midden van het gebouw geplaatst.

Een gebouw is geen ingang.

Een adres is geen aankomst.

MARGE — B
Ik was de hele tijd groter dan het punt waarmee men mij heeft aangegeven.

Loop langs de zuidgevel. Houd rekening met bezoekers die via dezelfde deur naar buiten komen. Druk op de bel indien de deur gesloten is.

Wanneer u binnen bent, meld u bij de balie.

Als de balie onbemand is, wacht.


Aankomstverklaring

Afgelegde route: 2.430 meter volgens het systeem; handmatig niet te reconstrueren (de optelsom van de geregistreerde afwijkingen komt al hoger uit)
Duur: 41 minuten
Afwijkingen: toegankelijke afdaling; korte rust; omleiding wegens werkzaamheden; zoeken naar achteringang
Ontmoetingen: drie geregistreerd, overige niet vastgelegd
Verkeerd gelopen: 110 meter
Aangekomen: ja

De kortste weg handhaaft zijn bezwaar tegen de woorden voorkeursroute en beste route. Hij stemt in met de volgende omschrijving:

Kortste bekende bruikbare route tussen de geregistreerde punten A en B, berekend op een bepaald tijdstip, onder omstandigheden die sindsdien veranderd kunnen zijn.

De omweg heeft laten weten dat deze formulering haar niet ver genoeg gaat. Het bankje heeft geen nadere reactie gegeven. De wachttijd was bij het sluiten van het dossier nog niet verstreken.

De kaart wordt herzien.

Tot die tijd wordt reizigers verzocht haar zorgvuldig te gebruiken: niet als bevel, niet als karaktertest en niet als bewijs dat wie later aankomt onderweg iets verkeerd heeft gedaan.

Wie snel bij B moet zijn, neemt de snelste bruikbare weg.

Wie tijd heeft, mag afwijken.

Wie moet afwijken, hoeft daar niets moois van te maken.

En wie onderweg even niet weet waar hij is, kijkt eerst of hij veilig staat.

Daarna kan er altijd nog een richting worden verzonnen.

Terug naar Dwaalwerk